Gościem odcinka jest Paulina Frankiewicz — filozofka, aktywistka literacka i menadżerka kultury, dyrektorka programowa Międzynarodowego Festiwalu Literatury im. Josepha Conrada w Krakowie oraz prezeska Polskiego Stowarzyszenia Alberta Camusa. Tym razem rozmawiamy o „Demonie Copperheadzie” Barbary Kingsolver — jednej z najważniejszych współczesnych powieści amerykańskich, uhonorowanej w 2023 roku Nagrodą Pulitzera.

Bohaterem książki jest Damon Fields, który od koloru włosów dostaje przezwisko Demon Copperhead — chłopiec urodzony w przyczepie mieszkalnej w Appalachach. Jego życie od początku naznaczone jest pasmem tragedii. Jeszcze przed jego przyjściem na świat tragicznie ginie ojciec, matka zaś zmaga się z uzależnieniem. Po jej śmierci trafia do kolejnych rodzin zastępczych. Doświadcza przemocy, głodu i wyzysku. Bardzo szybko musi nauczyć się, jak radzić sobie w świecie dorosłych, którzy często sami nie potrafią poradzić sobie z własnym życiem.

Demon nie jest jednak tylko ofiarą. Ma poczucie humoru, talent do rysowania i niezwykłą zdolność obserwowania ludzi. Próbuje znaleźć dla siebie miejsce, zakochuje się, nawiązuje przyjaźnie, marzy o karierze sportowej. Przez chwilę wydaje się nawet, że jego życie może potoczyć się inaczej. Kontuzja sportowa sprawia jednak, że poznaje leki przeciwbólowe, a wraz z nimi — świat uzależnienia od opioidów. Jego osobista historia splata się w ten sposób z jednym z największych kryzysów społecznych współczesnych Stanów Zjednoczonych.

Kingsolver nie opowiada jednak wyłącznie o losach jednego bohatera. Appalachy są w tej książce czymś znacznie ważniejszym niż tylko miejscem akcji. To region, który przez dziesięciolecia dostarczał Ameryce węgla, tytoniu i siły roboczej, a kiedy jego znaczenie gospodarcze zaczęło spadać, wielu jego mieszkańców zostało z poczuciem, że świat, który przez lata korzystał z ich pracy, po prostu o nich zapomniał. Bieda, zamykane kopalnie, brak perspektyw, uzależnienia i rozpad lokalnych wspólnot tworzą tło, bez którego historii Demona nie da się w pełni zrozumieć.

Jest jeszcze jeden powód, dla którego ta powieść jest tak interesująca. „Demon Copperhead” to współczesna wersja „Davida Copperfielda” Charlesa Dickensa. Kingsolver bierze historię osieroconego chłopca z XIX-wiecznej Anglii i przenosi ją do dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Zmienia miejsce, język i realia, ale zachowuje wiele z podstawowej konstrukcji opowieści. David staje się Demonem, wiktoriańska Anglia — Appalachami, a kolejne postaci Dickensa pojawiają się w nowych wcieleniach.

00:00

Przykro mi, ale nic nie znalazłem.

Proszę wpisać inną frazę

Kluby książki zrodziły się z poczucia, że najlepiej rozumiemy dzieła wtedy, gdy po lekturze możemy o nich wspólnie rozmawiać w gronie uważnych czytelników. Nocny Klub Książki przenosi tę ideę na antenę — w atmosferze legendarnych nocnych audycji radiowej Trójki: zapraszamy na comiesięczne, godzinne spotkanie z wielką literaturą.

To podróż przez kontynenty, kultury i blisko sto pięćdziesiąt lat historii — od Dostojewskiego, Conrada i Mishimy, przez Lampedusę, Vargasa Llosę i McCarthy’ego, po Satrapi, Didion, Tokarczuk i Kingsolver. Dziesięć książek, w których próbujemy odpowiedzieć na jedno pytanie: jak zrozumieć człowieka i świat, w którym żyjemy.

Przy mikrofonie, obok prowadzącego, każdorazowo gość związany z Łodzią — życiem, pracą lub przeszłością. Do wspólnego czytania zaprasza Błażej Moder.