Mario Vargas Llosa „Ciotka Julia i skryba” | Nocny Klub Książki

Gościem odcinka jest Marek Janiak — architekt, profesor, artysta, wieloletni Architekt Miasta Łodzi oraz współzałożyciel grupy artystycznej Łódź Kaliska, jednej z najważniejszych i najbardziej prowokacyjnych formacji w polskiej sztuce ostatniego półwiecza.

Punktem wyjścia do rozmowy jest „Ciotka Julia i skryba” Maria Vargasa Llosy, powieść z 1977 roku zaliczana dziś do najważniejszych dzieł literatury latynoamerykańskiej. Llosa, peruwiański noblista i jeden z autorów, którzy uczynili literaturę Ameryki Łacińskiej światowym fenomenem, opowiada historię młodego Maria, który zakochuje się w starszej od siebie Julii — rozwódce i dalekiej krewnej, z którą wiąże go uczucie nieakceptowane przez rodzinę. Równolegle poznajemy Pedra Camacho, ekscentrycznego autora radiowych słuchowisk, którego wyobraźnia z czasem zaczyna wymykać się spod kontroli.

Autor oparł powieść na własnych doświadczeniach, ale stworzył coś znacznie więcej niż autobiograficzną historię miłosną. „Ciotka Julia i skryba” staje się opowieścią o sile narracji, o cienkiej granicy między życiem a fikcją oraz o tym, że czasem tylko opowiadanie historii pozwala nadać sens rzeczywistości.

Rozmawiamy o tym, czym właściwie jest opowiadanie w świecie Llosy i dlaczego literatura może stać się formą ocalenia. Zastanawiamy się także nad niezwykłą konstrukcją powieści, w której kolejne rozdziały przeplatają historię miłości z coraz bardziej szalonymi słuchowiskami Camacho. Pytamy o figurę skryby — jednocześnie błazna, kapłana i demiurga — oraz o cenę, jaką płaci ten, kto bierze fikcję zbyt poważnie. Przyglądamy się również humorowi, czułości i ironii Llosy, a także temu, jak jego powieść przypomina, że literatura nie musi prowadzić wyłącznie przez mrok — może być także źródłem radości, wolności i zachwytu nad samym aktem opowiadania.