Cormac McCarthy „Krwawy południk”

Gościem szóstego odcinka Nocnego Klubu Książki jest Adam Badowski — łodzianin, twórca i menadżer, współzarządzający CD Projekt RED, największą polską firmą z sektora gier wideo. W 2002 roku dołączył do zespołu pracującego nad pierwszym „Wiedźminem”, przy którym odpowiadał za grafikę i animację. Później wyreżyserował „Wiedźmina 2: Zabójców Królów”, a przy „Wiedźminie 3: Dzikim Gonie” odpowiadał za całościową wizję kreatywną produkcji. Był także reżyserem gry „Cyberpunk 2077”.

Tym razem rozmawiamy o pozycji „Krwawy południk albo Wieczorna łuna na zachodzie” Cormaca McCarthy’ego — powieści wydanej w 1985 roku, uznawanej dziś za jedno z najważniejszych dzieł współczesnej literatury amerykańskiej. To książka o przemocy, o tym czym jest zło i o ludzkiej naturze, a zarazem opowieść o ciemnej stronie mitu Dzikiego Zachodu.

POSŁUCHAJ RÓWNIEŻ: Barbara Kingsolver „Demon Copperhead” | Nocny Klub Książki

Akcja powieści rozgrywa się na pograniczu Stanów Zjednoczonych i Meksyku w połowie XIX wieku. Czternastoletni Dzieciak ucieka z domu w Tennessee i rusza na Zachód. Trafia do świata, w którym prawo jest słabe, granice płynne, a przemoc stanowi podstawowy sposób rozwiązywania konfliktów. Wkrótce dołącza do bandy Johna Joela Glantona, która za pieniądze poluje na Apaczów, a z czasem zabija również wszystkich tych, za których skalpy można zarobić.

W centrum tej historii znajduje się również Sędzia Holden — ogromny, demoniczny i budzący grozę człowiek, który łączy niezwykłą erudycję z całkowitym odrzuceniem moralnych zasad. Zna języki, historię, geologię i botanikę, a jednocześnie jest przekonany, że wojna stanowi najwyższą formę ludzkiej aktywności. Holden próbuje tej okrutnej przemocy nadać rangę filozofii.

McCarthy wykorzystuje prawdziwe wydarzenia i historyczne postaci, ale nie tworzy klasycznej powieści historycznej. Dziki Zachód staje się dla niego miejscem, w którym można przyjrzeć się naturze zła, które nie zawsze ma przyczynę, skomplikowaną psychologię czy ideologiczne uzasadnienie. Czasem po prostu jest. Właśnie ta jego prostota okazuje się najbardziej przerażająca.

„Krwawy południk” jest także radykalną dekonstrukcją mitu westernu. Zamiast samotnych bohaterów, którzy zaprowadzają porządek na bezkresnych przestrzeniach Zachodu, McCarthy pokazuje świat, w którym przemoc poprzedza prawo, a cywilizacja nie tyle ją przezwycięża, ile nadaje jej nowe formy.

Rozmawiamy również o naturze, która u McCarthy’ego nie jest tłem dla ludzkiej historii. Pustynia, góry i niebo pozostają obojętne na los bohaterów. Człowiek nie zajmuje w tym świecie uprzywilejowanego miejsca. I właśnie dlatego „Krwawy południk” stawia jedno z najbardziej niepokojących pytań: czy przemoc jest tylko jednym z elementów ludzkiej historii, czy może stanowi jej najgłębszą zasadę?