Tymienieckiego 3: od Fabryki Sztuki do Fuzji | Szlakiem łódzkich podwórek

Tymienieckiego 3

Joanna Orzechowska zabiera słuchaczy radia oraz Piotra Bielawskiego do kolejnego podwórza fabrycznego. Budynki przy Tymienieckiego 3 to fragment dawnej fabryki Scheiblerów, która w początkach Łodzi należała do Tytusa Kopischa (od 1829 r. prowadził tu m.in. bielenie tkanin).

Teren tzw. posiadła bielnikowego nabyła rodzina Scheiblerów w latach osiemdziesiątych XIX w. Dziś mieści się tu Fabryka Sztuki, instytucja kultury wspierająca też młodych przedsiębiorców sektora kreatywnego (Art_Inkubator). Odbywają się tu liczne wydarzenia, w tym Łódź Design Festival, Fotofestiwal oraz Targi Sztuki. Działa tu także Teatr Chorea (organizujący Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Retroperspektywy”). Na fabrycznym podwórku znajdują się instalacje (np. mural z piłkami, chmurka), ogród społeczny oraz łąka kwietna.

Dziedziniec Fabryki Sztuki łączy się z kompleksem Fuzja, symbolicznie „zszyty” instalacją artystyczną Nitka Izabeli Bołoz. Nazwa Fuzja pochodzi od połączenia w 1921 r. zakładów Scheiblera i Ludwika Grohmana (kartel rodzinny powstały, by ratować finanse po I wojnie światowej).

Po upadku Uniontex w 2003 r. teren został zrewitalizowany. Główny plac zwany jest Ogrodami Anny, od imienia żony Karola Scheiblera, pasjonatki ogrodnictwa. Znajdują się tu mniejsze, zabytkowe budynki fabryczne (jak wieża ciśnień i gazownia) oraz nowa zabudowa mieszkaniowa.

Sercem kompleksu jest monumentalna elektrownia z 1910 r., zaprojektowana przez Alfreda Frischa, stanowiąca jeden z ciekawszych przykładów secesji przemysłowej w Polsce. W jej wnętrzu odbywają się liczne wydarzenia (koncerty, joga). W 2025 r. Fuzja otrzymała dwie prestiżowe nagrody MIPIM AWARDS za najlepszy projekt rewitalizacji miejskiej.

Opisy do audycji „Szlakiem łódzkich podwórek” przygotowała Joanna Orzechowska na bazie tekstów do swojej książki „Podwórka Piotrkowskiej. Przewodnik. Żywa książka”, której wydawcą jest Centrum Inicjatyw na Rzecz Rozwoju Regio.

oprac. jan