BIP
Czy z hemoroidami trzeba iść do lekarza?
Nie wszystkie hemoroidy wymagają konsultacji lekarskiej. Choroba w początkowych stadiach może zupełnie nie dawać objawów ani nie wpływać w żaden sposób na codzienne funkcjonowanie. Zdarza się, że pacjent dowiaduje się o tym, że ma guzki krwawnicze przypadkiem, podczas badania lekarskiego.
Jeśli jednak pacjent odkryje zmiany w okolicy okołoodbytniczej (np. w trakcie zabiegów higienicznych), warto udać się do lekarza, nawet jeśli żadne inne dolegliwości nie występują.
Po pierwsze potwierdzi on, że zauważone zmiany to rzeczywiście hemoroidy, a po drugie wskaże drogę postępowania w danym stadium choroby, co może zapobiec dalszemu jej rozwojowi i związanymi z jej zaawansowaniem uciążliwymi objawami.
Kiedy jednak dojdzie już do wystąpienia dolegliwości tj[1]:
- uporczywy świąd i pieczenie,
- dyskomfort podczas oddawania stolca lub siedzenia,
- krwawienie z odbytu,
wtedy wizyta u lekarza jest nieunikniona.
Kiedy trzeba iść do lekarza z hemoroidami?
Symptomem, który najczęściej sprowadza pacjentów do specjalisty z zakresu proktologii, jest krew na papierze toaletowym po podcieraniu lub znaczne dolegliwości bólowe okolicy odbytu.
Jednak wyczucie zmian wokół odbytu powinno zawsze stanowić powód do konsultacji lekarskiej – bez względu na to, czy zmiany te udaje się odprowadzić do wewnątrz odbytu, czy nie.
Jednym z powikłań choroby hemoroidalnej jest bowiem zakrzepica, stan, w którym dochodzi do powstawania zakrzepów w obrębie guzków krwawniczych i okolicznych naczyń, a to niesie ze sobą znaczne dolegliwości bólowe.
Innym bolesnym stanem może być również zapalenie guzka krwawniczego[2]. Przy zaawansowanej chorobie hemoroidalnej jest to z pewnością powikłanie, którego lepiej uniknąć.
Jaki lekarz leczy hemoroidy?
Lekarzem, który może podjąć się diagnostyki i leczenia hemoroidów, jest chirurg, gastroenterolog lub proktolog. W przypadku konieczności zabiegowego usunięcia guzków krwawniczych leczenie poprowadzi chirurg lub proktolog. Z kolei u kobiet może być to również ginekolog (zwłaszcza w chorobie hemoroidalnej ciężarnych).
Zwykle pacjent kieruje swoje pierwsze kroki do lekarza pierwszego kontaktu, który często podejmuje się diagnostyki leczenia hemoroidów w pierwszym i drugim stadium zaawansowania.
W przypadku bardziej zaawansowanego stanu guzków krwawniczych pacjent jest kierowany do specjalisty proktologa. Jego wiedza pozwala nie tylko na leczenie hemoroidów, ale również innych schorzeń okolic odbytu, a w razie wątpliwości co do diagnozy, proktolog może zlecić dodatkowe badania lub konsultację u innego specjalisty.
Metody leczenia hemoroidów
Leczenie pierwszego rzutu w chorobie hemoroidalnej to leczenie zachowawcze i objawowe, opierające się na popularnych, domowych sposobach i preparatach aptecznych, dostępnych bez recepty.
Dopiero w zaawansowanym stadium choroby hemoroidalnej lub w przypadku silnych dolegliwości, które nie ustępują pomimo stosowania leczenia objawowego, rozważa się opcję zabiegową.
Domowe metody na hemoroidy
Pierwszym zaleceniem w przypadku choroby hemoroidalnej jest rewizja diety. Przy guzkach krwawniczych powinna być ona lekkostrawna i bogata w błonnik pokarmowy.
W ten sposób można wpłynąć na regulację wypróżnień i prawidłową konsystencję stolca. W diecie nie powinno być produktów wysoko przetworzonych, tłustych i ostrych potraw oraz innych składników działających gazotwórczo i zapierająco. Prewencja zaparć to jedna z głównych ról diety przy hemoroidach.
Warto również rozważyć metody, takie jak [3]:
- ziołowe nasiadówki – 15-minutowe nasiadówki w ciepłej wodzie z dodatkiem kory dębu, kory wierzby, nagietka czy rumianku mogą łagodzić dolegliwości dzięki przeciwzapalnemu i ściągającemu działaniu ziół,
- chłodne okłady – przeciwbólowe właściwości zimna, mogą doraźnie ograniczyć występujący dyskomfort. Wystarczy kilka kostek lodu zawinąć w ściereczkę lub ręcznik, a następnie przyłożyć w bolącą okolicę odbytu,
- prawidłowa higiena – osobom cierpiącym na guzki krwawnicze zaleca się wymienić papier toaletowy na miękkie chusteczki nawilżane (takie jak dla dzieci), lub całkowicie zrezygnować z podcierania na rzecz podmywania okolicy odbytu,
Warto również zrewidować pozycję przyjmowaną podczas defekacji. Użycie podnóżka umożliwia przyjęcie pozycji kucznej, co poprzez wyprostowanie dolnego odcinka jelita grubego ułatwia przesuwanie się i wypychanie stolca.
Leki na hemoroidy w kremie i czopkach
Preparaty apteczne, tj. kremy doodbytnicze i czopki np. Procto-Glyvenol® zawierają zwykle dwa rodzaje substancji:
Wartoprzeczytać
- przeciwświądowe (np. tribenozyd),
- miejscowo znieczulające (np. lidokaina).
Ich aplikacja umożliwia doraźne uśmierzenie dolegliwości związanych z chorobą hemoroidalną, taką jak ból, świąd i pieczenie.
Takich środków nie można jednak stosować bez końca. Jeśli w ciągu tygodnia nie pojawi się żadne rezultaty zastosowanych preparatów, należy udać się do lekarza, który dobierze odpowiednią formę leczenia.
Zabiegi na hemoroidy
Obecnie istnieje kilka metod zabiegowych lub chirurgicznych leczenia hemoroidów. Są one zwykle stosowane w przypadku guzków krwawniczych o różnym stopniu zaawansowania.
Konkretna metoda zabiegowa jest dobierana indywidualnie do każdego przypadku, a pod uwagę brane jest nie tylko zaawansowanie dolegliwości, ale również nasilenie objawów.
Do najczęściej stosowanych metod zabiegowych należą:
- metoda Barrona[4] – zwana potocznie gumkowaniem. Na podstawę hemoroidu nakłada się ciasną gumową opaskę, która odcina dopływ krwi do guzka, przez co ulega on obumarciu. Gdy proces się dokona, obumarły hemoroid zwykle samoczynnie wypada z odbytu. Metoda Barrona stosowana jest przy mało rozwiniętych guzkach (w stopniu II i III).
- metoda Longo – wykorzystywana w leczeniu hemoroidów II i III stopnia (guzki wypadają z kanału odbytu, jednak odprowadzają się same do wewnątrz lub jest możliwe odprowadzenie ręczne). Za pomocą okrężnego staplera odcinany jest dopływ krwi do hemoroidów[5]. Działa podobnie, jak metoda Barrona.
- metoda DGHAL – RAR – precyzyjne i selektywne (pod kontrolą Dopplera) podwiązanie guzków krwawniczych, przez co tracą one dopływ krwi i obumierają[6].
- fotokoagulacja – stosowana w przypadku niewielkich, wewnętrznych hemoroidów. Zastosowana wiązka laserowa wytwarza tkankę bliznowatą w obrębie guzka krwawniczego, odcinając dopływ krwi[7].
Powyższe metody mogą być wykonane ambulatoryjnie, a pacjent niemal od razu może powrócić do normalnych czynności życia codziennego.
Ile trwa leczenie hemoroidów?
Okres leczenia żylaków odbytu jest uzależniony od stopnia ich zaawansowania i ilości już istniejących guzków krwawniczych.
W przypadku metod zabiegowych okres od wykonania procedury medycznej do wydalenia obumarłego hemoroidu to zwykle 7 do 14 dni. Trzeba jednak pamiętać, że nie zawsze można usunąć wszystkie istniejące zmiany podczas jednego zabiegu i być może będzie on musiał być powtórzony (zwłaszcza w przypadku fotokoagulacji).
Artykuł zawiera informacje na temat:
- Leków dostępnych bez recepty:
Nazwa produktu leczniczego: (A) Procto-Glyvenol, 400 mg + 40 mg, czopki. (B) Procto-Glyvenol, (50 mg + 20 mg)/g, krem doodbytniczy. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej: (A) Tribenozyd (Tribenosidum), lidokaina (Lidocainum). (B) Tribenozyd (Tribenosidum), lidokainy chlorowodorek (Lidocaini hydrochloridum). Dawka substancji czynnej: (A) 1 czopek zawiera 400 mg tribenozydu (Tribenosidum) i 40 mg lidokainy (Lidocainum). (B) 1 g kremu doodbytniczego zawiera 50 mg tribenozydu (Tribenosidum) i 20 mg lidokainy chlorowodorku (Lidocaini hydrochloridum). Postać farmaceutyczna: (A) Czopki. Żółtawobiałe, stożkowatego kształtu czopki, jednolite, bez pęknięć, lekko tłuste, niemiękkie. (B) Krem doodbytniczy. Biały, jednorodny krem o słabym, charakterystycznym zapachu. Wskazania do stosowania: (A, B) Miejscowe leczenie zewnętrznych i wewnętrznych hemoroidów. Podmiot odpowiedzialny: (A, B) Recordati Ireland Ltd., Raheens East, Ringaskiddy, Co. Cork, Irlandia.
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
PL-PROCTG-0057
Bibliografia:
1. Obcowska A., Kołodziejczak M., Choroba hemoroidalna – współczesne poglądy na temat etiopatogenezy oraz metod leczenia. Przegląd piśmiennictwa, Borgis – Nowa Medycyna 2/2016
2. Hemorrhoids and what to do about them – Harvard Health [na:] „Harvard Health”, https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/hemorrhoids_and_what_to_do_about_them, dostęp 11.12.2024 r
3. Jawień, A., Jankowski, M., & Banaszkiewicz, Z. (2003). Choroba guzków krwawniczych odbytu. Przewodnik Lekarza/Guide for GPs, 6(10), 84-88.
4. KOŁODZIEJCZAK, Małgorzata, CIESIELSKI, Przemysław, et al. Recent trends in the treatment of benign proctological diseases in relation to historical methods. What has changed? What has survived?. Nowa Medycyna, 2022.
5. McKeown D.G., Goldstein S., Hemorrhoid Banding [na:] „Nih.gov”, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK558967/, dostęp 12.12.2024 r.
6. Hemorrhoidopexy, A Hemorrhoid Stapling Procedure | Tampa General Hospital [na:] „Tgh.org”, https://www.tgh.org/institutes-and-services/treatments/hemorrhoidopexy, 2023 r., dostęp 12.12.2024 r.
7. Forrest, N. P., Mullerat, J., Evans, C., & Middleton, S. B. (2010). Doppler-guided haemorrhoidal artery ligation with recto anal repair: a new technique for the treatment of symptomatic haemorrhoids. International journal of colorectal disease, 25, 1251-1256.
8. Infrared Photocoagulation for Hemorrhoids [na:] „Alberta.ca”, https://myhealth.alberta.ca/Health/Pages/conditions.aspx?hwid=hw212815, 2019 r., dostęp 12.12.2024 r.
