Historie nieodległe | 78 lat temu 23 łódzkie harcerki utonęły w Jeziorze Gardno [PODCAST]

78 lat temu 23 łódzkie harcerki utonęły w Jeziorze Gardno

Na Cmentarzu Starym przy ulicy Ogrodowej znajduje się 17 pomników, tragicznie zmarłych harcerek. 18 lipca 1948 roku, 37 dziewcząt wraz z pięcioma osobami dorosłymi wypłynęło dwiema łodziami na Jezioro Gardno. Bardzo chciały zobaczyć Bałtyk, a ich portem docelowym miały być Rowy.

Rejs zorganizowany został dla harcerek z Łodzi, członkiń 15. Łódzkiej Żeńskiej Drużyny Harcerek im. „Zośki”, nazywanej Małą Piętnastką, działającej przy Szkole Powszechnej nr 161 w Łodzi (wszystkie harcerki były jej uczennicami). 

SŁUCHAJ TAKŻE: Historie nieodległe | Stanisława Leszczyńska – położna z Auschwitz [PODCAST]

Harcerki miały popłynąć przez jezioro dwiema łodziami rybackimi, które przygotowali do drogi pracownicy miejscowego gospodarstwa rybnego. Większa łódź była motorowa i miała kabinkę. Mogła ona pomieścić 12–14 osób, natomiast druga – mniejsza, płaskodenna i bez napędu – najwyżej 6–7. Obsadę łodzi stanowili przewoźnik i mechanik. Rejs uległ opóźnieniu, gdyż mechanik dopiero w dniu wycieczki instalował silnik na większej łodzi. W efekcie, zamiast o planowanej godzinie 10, rejs rozpoczął się około 16, co sprawiało, że jego sens był wątpliwy.

W obu łodziach, mogących pomieścić około 20 osób, popłynęły łącznie 42 osoby: 36 dziewczynek, nauczycielka Eugenia Leszewska (dwie najmłodsze dziewczynki były jej bratanicami), pomagająca jej dorosła harcerka Teresa Czyżykowska, dwie miejscowe kobiety – pracująca w kuchni obozowej Halina Kowal (żona mechanika łodzi) oraz partnerka sternika Rozalia Zabłocka, a także sternik (przewoźnik) i mechanik. Ostatni dwaj byli przesiedleńcami i nie mieli wystarczającego doświadczenia w ruchu wodnym. Przed rejsem byli ostrzegani przez rybaków mieszkających w Gardnie, że zabierają na łodzie za dużo osób, ale przewoźnik zignorował wszystkie ostrzeżenia. Opiekunka innej drużyny harcerskiej uznała rejs za niebezpieczny i zawróciła swoją grupę z wycieczki.

Kiedy jedna z łodzi zaczęła przeciekać i nastąpiła awaria silnika wybuchła panika i w rezultacie dziewczynki zaczęły tonąć.

 

1 z 5

– +

1. Joanna Skwarczyńska, która umiała pływać i ratowała swoje koleżanki

2.

3.

4.

5. Od lewej to Joanna Skwarczyńska, w srodku Anna Bogdanowicz (obie zginęły) i Zofia Erdman-Jackowska. Zdjęcie zrobione w Łodzi miesiąc przed tragedią (Archiwum Zofii Jackowskiej)

POSŁUCHAJ: