100 LAT RADIA: TEKSTY, TECHNOLOGIE, SPOŁECZNOŚCI

Konferencja naukowa poświęcona przemianom radia w stulecie jego obecności w Polsce.

W stulecie istnienia radia w Polsce badacze mediów, kulturoznawcy oraz praktycy związani z radiofonią spotkają się podczas konferencji naukowej „100 lat radia: teksty, technologie, społeczności”. Wydarzenie stanie się przestrzenią refleksji nad współczesnym kształtem radia, przemianami jego form gatunkowych oraz relacjami z dynamicznie rozwijającymi się technologiami cyfrowymi.

Wydarzenie wpisuje badania nad radiem i audialnością w szeroki kontekst współczesnych studiów medioznawczych i kulturowych. Organizatorzy chcą stworzyć forum dialogu między badaniami nad radiem, studiami nad dźwiękiem, historią mediów, kulturoznawstwem oraz analizą platform cyfrowych i mediów internetowych. Kluczowa jest przy tym interdyscyplinarna perspektywa, która pozwoli spojrzeć na radio zarówno jako instytucję kultury, jak i medium technologiczne oraz narzędzie budowania wspólnot.

W programie konferencji znajdą się wystąpienia naukowe oraz spotkania z praktykami związanymi z radiofonią i sztuką dźwięku. Jednym z gości specjalnych będzie Daniel Muzyczuk, dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi, który podejmie temat relacji między sztuką współczesną a mediami audialnymi i artystka radiowa Fabiana Gibim.

Referaty zaprezentowane podczas konferencji pokażą radio w szerokiej perspektywie historycznej i kulturowej. Uczestnicy przyjrzą się m.in. odrodzeniu polskiej radiofonii po 1989 roku, sposobom przedstawiania radia w polskich tygodnikach opinii w ostatniej dekadzie, a także historii i ewolucji gatunków radiowych, takich jak wywiad, reportaż czy słuchowisko. Ważnym wątkiem będą również praktyki audialne w epoce cyfrowej, w tym różnice między radiem linearnym a podcastami on-demand, zmieniające się nawyki słuchaczy oraz funkcjonowanie archiwów dźwiękowych jako nowych form „radia po czasie”.

Program konferencji obejmuje także analizy konkretnych zjawisk i studiów przypadku. Badacze omówią m.in. najdłużej emitowany program poetycki w historii radia, funkcjonowanie radia polonijnego jako przestrzeni wspólnoty etnicznej w Stanach Zjednoczonych, lokalne podcasty budujące społeczności słuchaczy, czy też modele finansowania radia społecznościowego na przykładzie Radia 357. Wśród tematów znajdą się również radio art i eksperymenty dźwiękowe, współczesne ekosystemy audiofikcji, a także rola teatru radiowego i twórców związanych z Teatrem Polskiego Radia czy rola reportażu audialnego i nowych form narracji dźwiękowej.

Jednym z wyjątkowych punktów programu konferencji będzie prezentacja nowej realizacji audio autorstwa Justyny Banaszczyk (FOQL), artystki działającej w obszarze eksperymentalnej muzyki elektronicznej. Jej twórczość, łącząca elementy IDM, industrialu i poszukiwań brzmieniowych, sytuowana jest na pograniczu sztuki i badań (art&science) oraz eksploruje współczesne formy radiofonii eksperymentalnej. Wcześniejszy projekt artystki, „Dystans nieograniczony”, zrealizowany we współpracy z dr Natalią Kowalską-Elkader (Uniwersytet Łódzki), stanowił refleksję nad granicami między dokumentem a fikcją oraz nad statusem samego medium radiowego. Nowa realizacja rozwija te poszukiwania, proponując uczestnikom immersyjne doświadczenie słuchania i zapraszając do namysłu nad współczesnymi praktykami audialnymi. Prezentacja odbędzie się w przestrzeni Pałacu Biedermanna w Łodzi.

Istotną częścią konferencji będzie refleksja nad relacją radia z technologią. Prelegenci podejmą zagadnienia związane z przejściem od tradycyjnego nadawania do platform cyfrowych, transformacją radiosemiotyki w świecie streamingu, a także zastosowaniem sztucznej inteligencji w produkcji i dystrybucji treści audialnych. W programie pojawią się także analizy dotyczące radia niezależnego i społecznego w różnych kontekstach kulturowych.

Konferencja ma być nie tylko podsumowaniem stu lat historii radiofonii w Polsce, lecz także próbą odpowiedzi na pytanie, jaką rolę radio i szerzej – audialność – będą odgrywać w społeczeństwie przyszłości. Po zakończeniu wydarzenia planowana jest publikacja wybranych artykułów w numerze specjalnym czasopisma „Zagadnienia Rodzajów Literackich”, co pozwoli utrwalić i rozwinąć najważniejsze wątki dyskusji podjętej podczas konferencji.

Wydarzenie odbędzie się 11 i 12 maja w Pałacu Biedermanna oraz na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

Materiał Organizatora