BIP
![Stypendia Artystyczne Miasta Łodzi 2026 [WYWIADY]](https://radiolodz.pl/wp-content/uploads/2026/10/grafika_1921_1080-scaled.png "Stypendia Artystyczne Miasta Łodzi 2026 [WYWIADY] 1")
Program stypendialny, prowadzony przez Wydział Kultury UMŁ, jest skierowany do osób zajmujących się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury i opieką nad zabytkami. Celem programu stypendialnego jest możliwość rozwoju artystycznego, a zwycięskie projekty mają być dla ich autorów szansą na rozszerzenie swojej twórczości, a także narzędziem pozwalającym na sięgnięcie po nowe, niekoniecznie oczywiste rozwiązania artystyczne.
Stypendyści realizują się w takich dziedzinach jak: sztuki wizualne, film, teatr, muzyka, taniec, literatura, upowszechnianie kultury, opieka nad zabytkami. Prezentacja projektów trwa przez cały rok i jest adresowana do łódzkiej publiczności. Więcej informacji: uml.lodz.pl/kultura
Wywiady, przeprowadzone przez Paulę Korycką, prezentują dziesięciu stypendystów, którzy zechcieli opowiedzieć o swoich projektach. Opisy są przygotowane przez laureatów stypendiów.
Archiwum Detalu. Dekory betonowe inspirowane architekturą miasta
Archiwum Detalu. Dekory betonowe inspirowane architekturą miasta to projekt o formie z pogranicza przeszłości i teraźniejszości. Powstaje na styku architektury, grafiki, rzeźby i wzornictwa przemysłowego, czerpiąc z tego, co w miejskiej przestrzeni najbardziej delikatne i łatwe do przeoczenia, z detalu.
Inspiracją dla projektu są wybrane elementy architektoniczne Łodzi z XVIII, XIX i XX wieku. Zostaną one skatalogowane a następnie przetworzone w serię betonowych dekorów. Proces obejmuje obserwację miasta, szkice, fotografię oraz opracowanie modeli trójwymiarowych, które doprowadzą do stworzenia syntetycznych, autorskich form.
Projekt ten, to próba wydobycia rytmu, proporcji, napięcia i charakteru, z elementów przestrzeni, które tworzą indywidualny obraz miasta i zapisania ich w nowym materiale. Beton nada całości surowy, jednolity charakter, który pozwoli skupić się na kształcie i detalach tworząc wizualny łącznik między historią miasta a współczesnym językiem projektowym. Archiwum Detalu zamienia architekturę w obiekt: surowy, wyrazisty i zakorzeniony w lokalnym kontekście.
Sono Lines – audiowizualna instalacja przestrzenna
Cykl koncertów dokamerowych realizowanych przez artystkę w unikatowych łódzkich przestrzeniach. Wybrane miejsca wyróżniają się architekturą, funkcją, momentem w historii. Silnie działająca na człowieka, w sposób psychofizjologiczny akustyka, stanowić będzie ważny element kompozycji.
Artystka zainscenizuje audiowizualne performensy korespondując z sonosferą, aurą oraz zastaną sytuacją. Architekturę i obiekty potraktuje jako instrumenty. W ten sposób wykreuje intymny dialog z miejscem. Stworzy nową narrację i pejzaż. Trzonem każdego działania pozostanie autentyczna charakterystyka przestrzeni ujawniająca się w jego niezastąpionej naturze.
Zależy mi na zbudowaniu mikroopowieści w formie dokamerowych koncertów. Poprzez użycie znalezionych obiektów, ścian czy form architektonicznych z ich chropowatościami jako instrumentów oraz wykorzystanie szczególnych właściwości sonosfery, chcę wykreować relacje z miejscem opartą na nieznanych dotąd zasadach. Wymaga to pozostania w miejscu na dłuższą chwilę. Zapoznania się z nim i zanurzenia. Głębokiego oddechu połączonego z głębokim słuchaniem.
Jestem przekonana, że w każdym miejscu drzemie dodatkowy potencjał. Deep Listening to praktyka, która z pewnością przyczynia się do większej uważności na otaczającą rzeczywistość. Zapraszam do wędrówki w przestrzennej instalacji Sono Lines. Instalacji będzie towarzyszył cykl średnioformatowych fotografii. Część z tych miejsc za chwilę straci swój obecny kształt. Zależy mi na tym, żeby utrwalić je na negatywie.
Przepływy - folklor w ruchu
Projekt „Przepływy – folklor w ruchu” polega na przygotowaniu i realizacji koncertu tanecznego, w którym przenika się folklor tradycyjny, jego artystyczne stylizacje oraz współczesne formy choreograficzne inspirowane kulturą ludową. Punktem wyjścia projektu jest traktowanie folkloru nie jako zamkniętego zbioru form, lecz jako żywego źródła ruchu, rytmu i ekspresji, które podlegają ciągłej transformacji.
Koncepcja koncertu opiera się na idei przepływu — pomiędzy przeszłością a teraźniejszością, pomiędzy formą tradycyjną a współczesnym językiem choreograficznym. Program zawiera trzy przenikające się części: tradycyjny folklor taneczny w formie opracowanej artystycznie, formy stylizowane oraz autorskie kompozycje inspirowane folklorem, wykorzystujące współczesne środki wyrazu. Wykonawcami koncertu będą członkowie Akademickiego Zespołu Pieśni i Tańca “Kujon”, a całość przedsięwzięcia ma charakter autorski i choreograficzny.
W projekcie taniec stanowi główny środek narracji artystycznej. Muzyka i śpiew zespołu pełnią funkcję integralnego tła dramaturgicznego, wspierającego rozwój choreografii i budującego spójną strukturę koncertu. Autorskie opracowania choreograficzne koncentrują się na pracy z dynamiką ruchu, rytmem oraz relacją ciała z przestrzenią sceniczną. Efektem pracy będzie stworzenie nowego programu koncertowego, podporządkowanego spójnej koncepcji artystycznej. Prezentacja koncertu “Przepływy” odbędzie się jesienią 28.10 w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana.
Asamblaże
Projekt „Asamblaże” poświęcony jest rozwojowi współczesnej sztuki asamblażu oraz poszukiwaniu nowych możliwości tej formy artystycznej w opisie współczesnego świata. Punktem wyjścia jest łódzka tradycja awangardy oraz wykorzystanie przedmiotów znalezionych w przestrzeni miejskiej jako materiału do tworzenia nowych obiektów.
W ramach projektu powstanie cykl autorskich asamblaży, łączących praktykę sztuk wizualnych z metodami improwizacji wywiedzionymi z choreografii i performansu. Istotnym elementem działań będzie także research poświęcony historii asamblażu oraz zbiorom łódzkich instytucji kultury.
Rezultatem projektu będzie indywidualna wystawa w Galerii Wschodniej w Łodzi – jednej z najważniejszych polskich galerii sztuki niezależnej, działającej od 1984 roku – a także publikacja dokumentacji prac na dedykowanej stronie internetowej.
Fashion Leak 2.0
Fashion Leak 2.0 to druga edycja cyklicznego wydarzenia działającego na pograniczu mody, sztuki współczesnej, performansu i działań przestrzennych. Projekt powstał z potrzeby stworzenia alternatywy wobec elitarnej estetyki branży modowej, tworząc przestrzeń otwartą na eksperyment, proces i współpracę.
Fashion Leak rozwija ideę kolektywnego działania i tworzy tymczasową wspólnotę twórczą, skupiającą osoby artystyczne działające w różnych obszarach: od tkaniny eksperymentalnej i ubioru, przez dźwięk i wizualizacje, po działania performatywne i przestrzenne.
Tegoroczna edycja trwa dwa dni i rozgrywa się w postindustrialnej przestrzeni, która staje się integralną częścią narracji wydarzenia. W programie znajdują się również dodatkowe wydarzenia dźwiękowe oraz warsztaty z tkaniny eksperymentalnej.
Napisanie powieści "Trójkąt"
Napisanie powieści „Trójkąt” stanowi proces, w którym tekst mierzy się w literacki sposób z kryzysem zdrowia psychicznego mężczyzn i ich otoczenia oraz buduje terapeutyczną narrację. Fabuła zostaje osadzona głównie w Łodzi i Koluszkach, a protagonistka poszukuje śladów po dawnych społecznościach, w tym żydowskich, a także przypadkowych osobach napotkanych podczas wędrówki antropologicznej w ramach studenckiego projektu. Wielka historia i oficjalne tradycje przeplatają się z intymnymi kształtami w pamięci żyjących ludzi, przetrwałych budynków i miejsc.
Wymóg bycia twardym, konfrontacje z własną samotnością, seksualnością i lękiem przed odrzuceniem czy symboliczna śmierć dla bliskich, by zacząć prowadzić życie na własnych zasadach – stanowią niektóre z osi badawczych głównej bohaterki, choć nie to było jej początkowym planem. Powieść angażuje osobę czytającą przez pytania aktywizujące, zachęcające do autorefleksji i dyskusji.
Projekt ma za zadanie pokazać, że odzyskanie głosu i samodzielne snucie opowieści, nawet za cenę radykalnego odcięcia się od przeszłości, może ratować życie. W tekście mity narosłe wokół samobójstw ulegają dekonstrukcji, a konfrontacja z traumą okazuje się wielowymiarowym błądzeniem po pamięci odrębnych osób. Powieść będzie zawierać ostrzeżenia o treściach wrażliwych oraz listę miejsc i infolinii oferujących darmową pomoc psychologiczną w Łodzi i w Polsce.
Tansman Soundscapes – Soniczna architektura Łodzi
„Tansman Soundscapes – Soniczna architektura Łodzi” to autorskie przedsięwzięcie stypendialne Macieja Stanieckiego, stanowiące nowatorski dialog z twórczością neoklasycznego kompozytora Aleksandra Tansmana. Projekt będzie cyklem utworów na przetwarzaną gitarę elektryczną i nagrania terenowe.
Zamiast dosłownego nawiązania do konkretnych utworów, artysta skupi się na nastroju i charakterystycznych dla Tansmana harmoniach. Staną się one bazą do stworzenia autorskich podkładów oraz dronów, na tle których Staniecki zbuduje swoje gitarowe improwizacje. W ten sposób powstanie muzyka, która czerpie z przeszłości, ale posługuje się współczesnym językiem .
Istotnym elementem projektu będą też nagrania terenowe realizowane w łódzkich lokalizacjach. Maciej Staniecki zarejestruje tam specyficzne echo i „odciski dźwiękowe” architektury, które następnie nałoży na swoje kompozycje. Dzięki temu muzyka zabrzmi tak, jakby grała wewnątrz łódzkich kamienic, w których rodził się talent Tansmana.
Maciej Staniecki to kompozytor, gitarzysta i producent obecny od dwóch dekad na polskiej scenie alternatywnej, filmowej i teatralnej. Autor m.in. muzyki do filmu „Vinci” oraz wielu spektakli. Współpracował z takimi artystami jak Wacław Zimpel, Marcin Masecki, Bastarda czy Zalewski. Jego solowe albumy zdobywały uznanie krytyki i tytuły Płyty Roku. Rodowity łodzianin stale współpracujący z lokalnymi instytucjami kultury, łączący w swojej twórczości brzmienie gitary z nowoczesną elektroniką.
Łódzka Orkiestra Improwizowana
Łódzka Orkiestra Improwizowana to projekt muzyczny działający na styku kompozycji i improwizacji zbiorowej, prowadzony przez dyrygentkę Julię Partykę. Orkiestra funkcjonuje jako zespół o stałym, lecz otwartym składzie, umożliwiającym dołączanie nowych muzyków.
W ramach projektu zrealizowane zostaną trzy koncerty w ogólnodostępnych przestrzeniach publicznych Łodzi – na Dworcu Łódź Fabryczna, Starym Rynku oraz w amfiteatrze w Parku Julianowskim. Wybór miejsc jest podyktowany tym, by muzyka współczesna i improwizowana mogła wybrzmieć poza instytucjonalnymi ramami, w bezpośrednim kontakcie z przypadkowym odbiorcą.
Projekt zakłada przenikanie sztuki i codzienności oraz poszerzanie dostępu do aktualnych form twórczości muzycznej. Praktyka dyrygencka łączy się tu z kompozycją powstającą w czasie rzeczywistym, gdzie forma i dramaturgia kształtowane są na żywo poprzez relacje między wykonawcami, przestrzenią i publicznością.
Każdy koncert stanowi odrębne doświadczenie artystyczne, wynikające z kontekstu miejsca i jego akustyki. Koncert finałowy zostanie zarejestrowany w formie audio i wideo, następnie opublikowany online, a także wydany w limitowanej liczbie 50 płyt CD.
- Julia Partyka
Maszyna społeczna
Postęp techniczny jest rzeczą społeczną. Wynalazki nie powstają w próżni. Tak było, gdy silnik parowy czy linia produkcyjna rewolucjonizowały przemysł. Tak jest i dziś, gdy rozwój tzw. „sztucznej inteligencji” nazywany jest przez jej apologetów kolejną – jeśli nie najważniejszą – rewolucją techniczną w historii ludzkości. Projekt Maszyna społeczna jest próbą przyjrzenia się współczesnym przemianom technologicznym przez pryzmat powtarzających się historycznych procesów.
Dziewiętnastowieczni konstruktorzy maszyn tkackich korzystali z wiedzy rzemieślników, którzy zostali zdegradowani do roli operatorów maszyn. Czy czeka nas dziś ten sam los, skoro narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji trenowane są na zasobach zbiorowej wiedzy i twórczości? Nic nie zdarza się dwa razy tak samo, jednak warto wyciągać wnioski z przeszłych wydarzeń. W końcu sztuczna inteligencja także „uczy” się tylko z tego, co już było.
Maszyna społeczna będzie narracyjnym wideoesejem, dla którego punktem wyjścia jest zjawisko dziewiętnastowiecznego luddyzmu – historycznego angielskiego ruchu sprzeciwu wobec mechanizacji. Wbrew obiegowej opinii, angielscy tkacze nie walczyli z technologią jako taką, ale z kierunkiem, jaki obierał jej rozwój, podporządkowany nowej, zamożnej klasie fabrykantów.
Łódź, miasto zbudowane na przemyśle, także przeżyła swój moment luddyzmu – choć na dużo mniejszą skalę – w 1861 roku. Odradzający się współcześnie luddyzm, skierowany w stronę sztucznej inteligencji i technologicznych korporacji, każe z większą uwagą przyjrzeć się nie tylko zdarzeniom sprzed dwóch stuleci, ale i zaskakującym związkom komputera z maszyną tkacką.
"Instrumentarium" na podstawie dramaturgii Bogusława Schaeffera
„Instrumentarium” to projekt inspirowany dramaturgią Bogusława Schaeffera, którego celem jest stworzenie autorskiej prezentacji rozwijającej ideę aktora instrumentalnego. Przedsięwzięcie zakłada pracę nad sceniczną partyturą, w której aktorstwo i działanie muzyczne stają się równorzędnymi narzędziami wyrazu.
Projekt będzie realizowany we współpracy z zespołem twórczym łączącym doświadczenia artystyczne, muzyczne i badawcze. W pierwszej fazie przewidziane są kwerendy, analizy tekstów Schaeffera oraz prace scenariuszowe. Następnie powstaną próby laboratoryjne, kompozycje muzyczne i wizualne, oraz finalna inscenizacja. Ważnym elementem projektu będzie także upowszechnianie dorobku Schaeffera poprzez spotkania z widzami i działania edukacyjne dla młodych twórców.
Instrumentarium ma być nie tylko prezentacją sceniczną, ale też przestrzenią twórczego rozwoju, badań nad formą i wzmocnienia obecności Łodzi jako ośrodka nowoczesnego teatru poszukującego.
![Widzew Łódź - Pogoń Szczecin [RELACJA NA ŻYWO]](https://radiolodz.pl/wp-content/uploads/2026/10/Widzew-Lodz-vs-Gornik-Zabrze-fot-Sebastian-Szwajkowski_14-120x86.jpg "Widzew Łódź - Pogoń Szczecin [RELACJA NA ŻYWO] 13")
