Piotrkowska 104 | Szlakiem łódzkich podwórek

Piotrkowska 104

W kolejnej audycji zawędrujemy wraz z Joanną Orzechowską i towarzyszącym jej Piotrem Bielawskim do podwórka przy Piotrkowskiej 104. Stojący pod tym adresem pałac został wzniesiony dla Juliusza Heinzla, który zaczynał jako tkacz, a stał się fabrykantem arystokratą.

W 1861 r. współinicjował bunt rzemieślników, uczestnicząc w niszczeniu maszyn parowych Scheiblera. Mimo to, w latach siedemdziesiątych XIX w. sam wybudował największą w Królestwie Polskim fabrykę wełnianą i wyposażył ją w maszynę parową.

Sukces finansowy pozwolił mu zakupić posiadłość w Coburgu, dzięki czemu uzyskał tytuł barona von Hohenfels. Rezydencję Heinzlów przy ulicy Piotrkowskiej, za którą pracowała fabryka opisywał Władysław Reymont: „kominy i korpusy fabryk tuliły się do boku pałacu”.

Z okna wykusza dawnej posesji codziennie w południe rozbrzmiewa melodia „Prząśniczki”, pieśni Jana Czeczota i Stanisława Moniuszki, która w 1998 r. stała się oficjalnym hejnałem Łodzi.

Po śmierci Heinzla w 1895 r., dzieci, przyzwyczajone do luksusu (np. Ludwik prowadzący wystawne życie z hrabianką Colonna-Walewską), zaniedbały fabrykę. Zaniedbania i I wojna światowa doprowadziły do zadłużenia i upadku fabryki w 1925 roku.

Dziś w gruntownie przebudowanych oficynach pałacowych mieszczą się jeszcze Urząd Miasta Łodzi i Urząd Wojewódzki. Przed pałacem znajduje się rzeźba Juliana Tuwima autorstwa Wojciecha Gryniewicza, którego nos pocierają turyści wierząc, że przyniesie im to szczęście.