Czterodniowa kwesta na Starym Cmentarzu w Łodzi

W grobach tej nekropolii spoczywają osoby niezwykle zasłużone dla miasta, mówi wiceprezydent Łodzi, Krzysztof Piątkowski, który zachęca mieszkańców do wspierania zbiórki. - Po raz pierwszy będziemy kwestować przez 4 dni. Zachęcamy łodzian do hojności, bo warto wspierać świadectwa naszej przeszłości

Z pieniędzy zebranych w ubiegłym roku udało się odnowić kilkanaście grobów, zdobionych rzeźbami i licznymi detalami , przypomina Alina Jabłońska z Towarzystwa Opieki nad Starym Cmentarzem. - Podczas ubiegłorocznej kwesty udało się zebrać ok. 92 tys. zł. Wartość jest jednak większa, bo do części remontów dołożyły się rodziny. Dzięki wspólnym wysiłkom udało się wyremontować 12 pomników.

W tym roku do kwesty zaproszono Wojewódzką Radę Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz łódzkie stowarzyszenia patriotyczne. Udział w zbiórce potwierdzili też m.in. przedstawiciele Związku Piłsudczyków RP, Łódzkiego Towarzystwa Strzeleckiego – Bractwo Kurkowe, Pododdział Honorowy Garnizonu Łódź Wojska Polskiego i Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ Oddział w Łodzi.

 

Pomniki odnowione dzięki kweście z 2015 roku

 

Część katolicka:

1.Rodzina Arciszewskich

Pomnik będący przykładem rzadkiego na cmentarzu międzywojennego modernizmu. Pomnik był przewrócony, w bardzo złym stanie. Renowacji i uzupełnienia wymagały jego poszczególne elementy. W efekcie wykonanych prac przywrócono jego pierwotną postać i stanowi unikatowy element pejzażu cmentarza.

Brak danych o pochowanych członkach rodziny Arciszewskich.

Wykonawca – Joanna Siemińska-Goluch.

 

2. Rodzina Brzozowskich

Obszerne pole grobowe, pomnik dłuta Wacława Konopki, jednego z najwybitniejszych łódzkich rzeźbiarzy, twórcy wybitnych dzieł na cmentarzu przy Ogrodowej. Pochowani – Kazimierz Brzozowski, znany łódzki lekarz i społecznik, jego żona Antonina – działaczka PCK.

Pomnik- przykład dojrzałego modernizmu, w centralnej części – plakieta z wizerunkiem MB Częstochowskiej. Prace polegały na oczyszczeniu i zabezpieczeniu obiektu. Współudział finansowy rodziny.

Wykonawca – Anna Połomka.

 

3. Rodzina Cieślińskich

Eugenia Cieślińska, słuchaczka III-go kursu filizofii na UW, zmarła w wieku 22lat na grypę hiszpankę, osierociła jednorocznego synka i męża, który był kuratorem oświaty.

Pomnik w stylistyce romantyczno- secesyjnej w postaci wysokiej bryły z wyobrażeniem dębu – wybitne dzieło Wacława Konopki. Prace renowacyjne wykonane przy współudziale finansowym rodziny, podjęte ze względy na bardzo zły stan pomnika, zagrożonego destrukcją. Odnowiono ogrodzenie i porządkowano również pole grobowe.

Wykonawca – Joanna Siemińska- Goluch.

 

4.Andrzej Rosicki

Prezydent Łodzi, pierwszy na tym stanowisku Polak. Zdjęty ze stanowiska za sprzyjanie powstaniu styczniowemu. Współorganizator i dyrektor Towarzystwa Kredytowego m. Łodzi, dzięki któremu w Łodzi nastąpił niezwykły rozwój budownictwa.

Pomnik o formie romantycznej bryły z granitu, z siedzącą u jego podstawy żałobnicą, wymagał prac pielęgnacyjnych i pozłocenia inskrypcji. Decyzja o ich podjęciu zbiegła się z niedawno przypadającą 200setną rocznicą urodzin i 110-leciem śmierci tej bardzo zasłużonej dla miasta postaci. Współudział finansowy rodziny.

Wykonawca – Anna Pankanin.

 

5.Rodzina Starzyńskich

Pochowany doktor Artur Starzyński – wybitny lekarz-neurolog, dyrektor szpitala w Kochanówce, jako Inspektor Sanitarny m. Łodzi inicjator przedsięwzięć mający na celu poprawę stanu sanitarnego miasta i zdrowia jego obywateli, m. in. przez wprowadzenie obowiązkowych szczepień. Pochowana również matka doktora, zmarła wkrótce po jego urodzeniu.

Pomnik o tradycyjnym kształcie tumby, z marmurową płytą inskrypcyjną, wymagał oczyszczenia, naprawy i prawidłowego ustawienia. Pomnik nie jest objęty wpisem do ewidencji, ale ze względu na wybitną sylwetkę pochowanego lekarza należało go wyremontować. Prace sfinansowane przez Urząd m. Łodzi. Wykonawca – Anna Pankanin, Marek Pankanin (artysta rzeźbiarz)

 

6.Rodzina Szosland

Pochowany prof. zwycz. PŁ Janusz Szosland był wybitnym uczonym, wynalazcą, autorem licznych publikacji, członkiem wielu towarzystw naukowych w kraju i zagranicą, wybitnym nauczycielem akademickim. Całe życie zawodowe związał z Wydziałem Włókienniczym PŁ.

Obszerne pole grobowe z dominującą rzeźbą kobiety w antycznej szacie autorstwa Wacława Konopki. TOnSC dofinansowało ostatni etap prac renowacyjnych, prowadzonych przez rodzinę – konserwację rzeźby ze względu na jej niezwykłe walory artystyczne.

Wykonawca – Joanna Siemińska-Goluch.

 

7.Rodzina Żyźniewskich

Grób symboliczny, upamiętniający Janinę z Jezierskich Żyźniewską i jej syna Edwarda, którzy zginęli męczeńską śmiercią w obozie w Auschwitz za działalność przeciw okupantowi. Mieszkanie rodziny przy ul. Legionów 24 było centrum łódzkiej konspiracji, w którym opiekę i schronienie znajdowali przywódcy polskiego państwa podziemnego, m. in Leopold Okulicki.

Pomnik powojenny, bez cech zabytkowych, bardzo zaniedbany, został naprawiony i oczyszczony ze środków TOnSC ze względu na osoby, które upamiętnia. Pochowany Zygmunt, mąż Janiny, był uczestnikiem walk o niepodległość.

Wykonawca – Marek Pankanin.

 

Część ewangelicka

 

1/8. Julianna Ancholt

Nie ma danych biograficznych o zmarłej.

Skromny pomnik - pochylona płyta z inskrypcją wykutą szwabachą, wsparta na metalowym pręcie – unikatowe mocowanie wśród tego typu obiektów.

Konserwacja, zabezpieczenie pomnika i uporządkowanie pola grobowego uratowało jeden z najstarszych zabytków cmentarza.

Wykonawca – Marek Pankanin.

 

2/9. Rodzina Jarisch

Florian Jarisch przybył do Łodzi z Austrii i przy ul. Piotrkowskiej 153 na tyłach działki założył tkalnię wyrobów bawełnianych i lnianych. Od frontu stanęła w 1893 r. reprezentacyjna kamienica, fabrykę przeniesiono w inne miejsce, a od strony ul. Spacerowej (obecnie al. Kościuszki) syn Alfred wybudował okazałą willę i założył ogród. Oba obiekty służą urzędom miejskim.

Obszerne pole grobowe, z dominującą postacią kobiety żałobnicy. Rzeźba wysokiej klasy artystycznej, obecnie pozbawiona głowy. W 2016 r. rozpoczęto dwuletni cykl prac renowacyjnych, dzięki którym pomnik odzyska dawne piękno, również pole grobowe zostanie uporządkowane i zabezpieczone przed zniszczeniem.

Wykonawca – Anna Pankanin, Marek Pankanin.

 

3/10.Alfred Keilich

Pole grobowe rodziny Keilichów z najstarszymi zachowanymi na cmentarzu pomnikami. Zmarły niespełna 5-letni chłopczyk był ukochanym synkiem Romana Ludwika Keilicha i jego żony Heleny, właściciela browaru przy ul. Przybyszewskiego 28.

W 2016 r. zakończono prace przy pomniku zmarłego chłopca, rozpoczęte w 2015 r.Odtworzono zwieńczenie obiektu w postaci rzeźby aniołka.

Wykonawca – Marek Pankanin –artysta rzeźbiarz.

 

4/11.Ottilie Kretschmer

Pole grobowe rodziny Karola Kretschmera, właściciela działki przy ul. Piotrkowskiej 63 ciągnącej się do ul. Spacerowej (obecnie – al. Kościuszki), na której założył tkalnię wyrobów wełnianych, przeniesioną następnie na ulicę Milscha (obecnie Kopernika) 62. Pomnik bardzo zniszczony, zakryte pierwotne inskrypcje, cenna rzeźba żałobnicy pod krzyżem w bardzo złym stanie. Ze względy na znacznie szerszy niż pierwotnie przewidywano zakres prac remont przewidziano w cyklu dwuletnim. Pomnik wybrany do konserwacji w głosowaniu internautów.

Wykonawca (pierwszy etap) – Anna Pankanin.

 

5/12. Adolf Szendel

Pochowany Adolf Szendel – aktywny działacz PPS, wielokrotnie więziony i zsyłany w głąb Rosji za działalność rewolucyjną. Jako pracownik i obrońca robotników zakładał Kasę Emerytalną w Elektrowni Łódzkiej, wywalczył podwyżki płac. Cieszył się niezwykły autorytetem.

Pomnik w formie wysokiej, romantycznej steli z rzeźbą portretową zmarłego. Prace renowacyjne ujawniły twórcę tego pięknego pomnika. Jest nim Władysław Czapliński, jeden z wybitnych łódzkich rzeźbiarzy, znany m. in. z figury górala, umieszczonej na kamienicy przy ul. Piotrkowskiej 292.

Wykonawca – Anna Połomka.