Wciąż ta sama "Brygada szlifierza Karhana" [RECENZJA]

65-lecie Teatru Nowego

Powodem, dla którego Nowy zdecydował się na wznowienie kultowego spektaklu, jest przypadający w tym roku jubileusz. 12 listopada 1949 roku to właśnie inscenizacja sztuki czeskiego dramaturga Vaška Káňi pod kierunkiem Jerzego Merunowicza zainaugurowała działalność teatru. W 2008 roku interpretacja Brzyka była jednocześnie teatralnym manifestem burzliwej dyrekcji Zbigniewa Brzozy. A w 2014 roku, czyli dokładnie 65 lat od powstania teatru, do Nowego znów, z powodzeniem, wraca socrealistyczna rzeczywistość.

Przedstawienie Brzyka po raz kolejny udowodniło, że dialog z przeszłością nie musi być tkliwą opowieścią o tym, co już za nami. Wręcz przeciwnie. To pełna wigoru historia sporu ideologii z rzeczywistością, starego z nowym. Historia budowana gdzieś na pograniczu wspomnień, materiałów archiwalnych i projekcji video (Michał Januszaniec).

Na miejsce premiery 6 lat temu reżyser wybrał opuszczoną wtedy, industrialną przestrzeń przy Struga 90. Niewątpliwie jej mroczne i surowe wnętrze stanowiło kolejny atut inscenizacji. Dziś spektakl pokazywany jest już na Małej Scenie Teatru Nowego, ale świetnie zaaranżowanej i odpowiednio „uwspółcześnionej”.

Kiedy robotnik Zachor i jednocześnie przewodnik w komunistycznym świecie (w tej roli Wojciech Blach) rozpoczyna swój wprowadzający monolog, nie szczędzi odniesień do sukcesu „Brygady”, jej wznowienia i opinii krytyków. Dzięki temu wyremontowane korytarze Nowego nie rażą, a co więcej nakładają kolejną warstwę interpretacyjną.

Kultowa "Brygada szlifierza Karhana"

Realizacja Brzyka przenika bowiem teatralne przestrzenie na wielu planach. To ciągła metateatralna podróż do pierwszej inscenizacji „Brygady”, do tradycji i fundamentów teatru. To przedstawienie, które przypomina wybitne kreacje aktorskie i przy okazji prezentuje nowe. Zespół stworzył spójny obraz zmechanizowanych robotników (bezbłędne sekwencje ruchowe autorstwa Izabeli Chlewińskiej), z których każdy gdzieś w głębi skrywa marzenia o innej przyszłości. Uroku całości dodaje sugestywna muzyka (za opracowanie muzyczne odpowiedzialny był Jacek Grudzień), jak gdyby nie pasująca do jednolitej scenicznej rzeczywistości. Tworzy kolejny filtr. Bardziej optymistyczny i kolorowy.

I w ten sposób magia i tajemnica teatru zyskuje na chwilę materialny kształt.

Po premierze „Brygady” w 2008 roku nie było końca pochwał i wyrazów uznania. Wraz ze świetnymi recenzjami, spektakl został obsypany nagrodami. A po latach nagrodę dostał też łódzka publiczność, która znów mogła zobaczyć to przedstawienie.